Küçə adlarının verilməsi və dəyişdirilməsi (Giving and changing street names)

“Ərazi quruluşu və inzibati ərazi bölgüsü haqqında” qanunun 9-cu maddəsinin 8-ci bəndinə əsasən, prospekt, küçə, meydan və müvafiq ərazi vahidinin digər tərkib hissələrinə ad verilməsi və onların adlarının dəyişdirilməsi həmin ərazinin əhalisinin rəyi nəzərə alınmaqla müvafiq icra hakimiyyəti orqanları  tərəfindən həyata keçirilir.

Həmçinin, “Ərazi quruluşu və inzibati ərazi bölgüsü haqqında” Azərbaycan Respublikası qanunun tətbiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 oktybar 2000-ci il tarixli 406 nömrəli fərmanının 2.2. bəndinə əsasən, sözügedən qanunun 9.8—ci maddəsində “müvafiq icra hakimiyyəti orqanı” dedikdə yerli icra hakimiyyəti orqanları (şəhər rayonu icra hakimiyyət orqanları istisna olmaqla) nəzərdə tutulur.

Son olaraq, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2012-ci il 6 iyun tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Yerli icra hakimiyyətləri haqqında Əsasnamə"nin 4.11.17-ci yarımbəndində göstərilir ki, yaşayış məntəqələrində küçə və meydanlara ad vermək, onların adlarını dəyişdirmək yerli icra hakimiyyəti başçısının səlahiyyətlərinə daxildir.

Xidmətin həyata keçirilməsi üçün tələb olunan sənədlər bunlardır: 1) Təklif; 2) Müvafiq ərazidə yaşayan sakinlərin rəyinin əks olunduğu sənəd; 3) Təklif olunan adla bağlı müvafiq əsaslandırıcı məlumatlar; 4) Ərizə.

Xidmət istifadəçisi tələb olunan sənədləri İcra Hakimiyyətinə təqdim edir. Sənədlərin düzgünlüyü yoxlanıldıqdan sonra məsələ İcra Hakimiyyəti yanında Addəyişmə Komissiyanın növbəti iclasının gündəliyinə salınır. Məsələ Komissiyanın iclasında müzakirə olunaraq müvafiq qərar qəbul edilir. Komissiyanın qərarı əsasında İcra Hakimiyyətinin Başçısı tərəfindən sərəncam imzalanır və prospekt, küçə, meydan və ya müvafiq ərazi vahidinin digər tərkib hissələrinə ad verilməsi və ya ad dəyişdirilməsi prosesi həyata keçirilir. Ad verilməsi yaxud dəyişdirilməsinin nəticəsi ilə bağlı xidmət istifadəçisi rəsmi qaydada məlumatlandırılır. Xidmət ödənişsizdir.

Səfərbərliyə çağırılmış işçilərlə əmək münasibətləri (Labor relations with mobilized employees)

 

Son günlərdə ölkəmizdə baş verən hadisələrlə əlaqədar insanları maraqlandıran mövzulardan biri II Dağlıq Qarabağ müharibəsinə cəlb olunan işçilərlə olan əmək münasibəti və onların maddi təminatı məsələsidir. Belə ki, iş yerini tərk edərək könüllü döyüşməyə gedən, hərbi toplanışa çağırılan və qismən səfərbərliyə alınan insanların sayı olduqca çoxdur. Bu yazıda qanunvericinin bu məsələlərə münasibətdə mövqeyi diqqət mərkəzinə alınmışdır. Aşağıda sentyabr ayı ərzində baş verən hadisələr xronoloji ardıcıllıqla ələ alınır və qanunvericinin məsələlərə fərqli yanaşması araşdırılır.

 İlk öncə, Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin 2020-09-21 tarixli saat 09:53:53 məlumatına əsasən “Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanununa əsasən hərbi vəzifəlilər ehtiyatda olduqları dövrdə hərbi təlim, hərbi yoxlama və xüsusi toplanışlara çağırılırlar. Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti (bundan sonra “SHXÇDX”) tərəfindən ehtiyatda olan hərbi vəzifəlilərin müxtəlif ixtisaslar üzrə təlim toplanışlarına çağırılması həyata keçirilir və bu səfərbərlik deyil. Qanunvericiliyin bu cür hərbi vəzifəli işçilərin hərbi təlim və toplanışlarda iştirakı ilə əlaqədar mövqeyi birmənalıdır və elə bir problem də doğurmur. Belə ki, Əmək Məcəlləsinin 179.1.(g) bəndinə əsasən işçi hərbi mükəlləfiyyətlə bağlı vəzifələrinin yerinə yetirilməsi üçün hərbi və xüsusi toplanışlara və səlahiyyətləri daxilində digər hərbi tədbirlərdə iştirak etdikdə, onun iş yeri və orta əmək haqqı işəgötürən tərəfindən saxlanılmalıdır.

Əmək Məcəlləsi ilə yanaşı, “Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında” qanunda da bununla bağlı müddəa var. Həmin qanunun 52.1.bəndinə əsasən, toplanışa çağırılmış hərbi vəzifəlilər çağırış üzrə vəzifələrini yerinə yetirdikləri, toplanış yerinə gedib-gəldikləri və toplanış keçirdikləri bütün dövrdə daimi iş yerində və orta aylıq əmək haqqı saxlanılmaqla iş prosesindən azad edilirlər. Çağırış vərəqəsi aldığı gündən toplanışdan qayıdana qədər sözügedən şəxslərin əmək müqaviləsinə xitam verilə bilməz.

Oxşar müddəa həmçinin 1997-ci il 3 oktyabr tarixli “Hərbi xidmətkeçmə haqqında” Əsasnamədə də öz əksini tapmışdır. Həmin Əsasnamənin 147.bəndində deyilir ki, toplanışa çağırılmış və ya komandir məşğələlərinə cəlb edilmiş işçilər toplanış (komandir məşğələləri) ərzində, hərbi hissəyə gəlib çatması və geri qayıtması vaxtı da nəzərə alınmaqla tutduğu vəzifəsi (işi) saxlanılır və onlara iş yerində orta əmək haqqı verilir.

            Qanunvericilik bu cür təlim toplanışlarının müddətini də müəyyən etmişdir. “Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında” qanunun 45.2.bəndinə əsasən:

● birinci dərəcəli ehtiyatda olanlar - hər dəfə 2 ayadək müddətə beş dəfəyədək, lakin il ərzində bir dəfədən çox olmayaraq ;

● ikinci dərəcəli ehtiyatda olanlar - hər dəfə 2 ayadək müddətə üç dəfəyədək, lakin il ərzində bir dəfədən çox olmayaraq;

● üçüncü dərəcəli ehtiyatda olanlar – 1 ayadək müddətə bir dəfə.

Hadisələrin sonrakı gedişatında, Azərbaycan Respublikasının prezidenti İlham Əliyevin 27 sentyabr 2020-ci il tarixli fərmanı ilə 2020-ci il 28 sentyabr saat 00:00-dan Azərbaycan Respublikasının bütün ərazisində hərbi vəziyyət elan edildi.

Daha sonra, 28 sentyabr 2020 tarixində Azərbaycan Respublikasının prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyev “Azərbaycan Respublikasında qismən səfərbərlik elan edilməsi haqqında” sərəncam imzalayıb. Sərəncama əsasən SHXÇDX təsdiq edilmiş planlara uyğun olaraq hərbi vəzifəlilərin səfərbərlik üzrə hərbi xidmətə çağırılmasını və hərbi-nəqliyyat vəzifəsindən irəli gələn tədbirlərin həyata keçirilməsini təmin etmək tapşırılıb. Bu andan etibarən isə belə bir sual yaranır ki, toplanışa çağırılan işçilərə tətbiq olunan normalar eynilə səfərbərlik üçün də tətbiq olunmalıdır, ya səfərbərlik üçün qanunvericilikdə başqa tənzimləmə nəzərdə tutulur?

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri Fazil Talıbov 1 oktybar 2020 tarixində bildirib ki, “Əmək Məcəlləsinə əsasən əgər işçi hərbi mükəlləfiyyətlə bağlı vəzifələrin yerinə yetirilməsi üçün hərbi və xüsusi toplanışlara cəlb edilirsə, işçinin iş yeri və orta aylıq əmək haqqı saxlanılır”. Fazil Talıbov həmçinin bildirib ki, Əmək Məcəlləsi ilə yanaşı, “Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında” qanunda da bununla bağlı müddəa var:  "Qanuna əsasən toplanışa çağırılmış hərbi vəzifəlilər çağırış üzrə vəzifələrini yerinə yetirdikləri, toplanış yerinə gedib-gəldikləri və toplanış keçirdikləri bütün dövrdə daimi iş yerində və orta aylıq əməkhaqqı saxlanılmaqla iş prosesindən azad edilirlər. Çağırış vərəqəsi aldığı gündən toplanışdan qayıdana qədər sözügedən şəxslərin əmək müqaviləsinə xitam verilə bilməz. Bu hallarda əmək münasibətlərinin tənzimlənməsi ilə bağlı işə götürən müvafiq əmr vermək səlahiyyətinə də malikdir. Hərbi komissarlıq tərəfindən işçiyə verilən müvafiq çağırış arayışı nəzərə alınmaqla, hərbi və xüsusi toplanışa cəlb edilən işçi barədə işəgötürən tərəfindən əmrdə həmin dövrün başlanma tarixi qeyd edilir. Həmin dövrdə işçinin orta aylıq əməkhaqqının saxlanılması barədə məlumatlar göstərilir, bununla bağlı müvafiq tapşırıqlar verilməsi qanuna müvafiq olaraq həyata keçirilir". Cənab Fazil Talıbovun mövqeyindən belə anlaşılır ki, “hərbi toplanış” və “səfərbərlik” arasında fərq yoxdur və hərbi toplanış haqqında olan müvafiq müddəa səfərbərlik üçün də tətbiq olunmalıdır.  Bu barədə qanunvericinin mövqeyini isə aşağıda nəzərdən keçirək.

“Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında qanun”un 24-cü Maddəsinə görə hərbi xidmətin həqiqi hərbi xidmət və ehtiyatda xidmət olmaqla iki növü fərqləndirilir. Həmin qanunun 2.0.3.bəndində “ehtiyatda xidmət”-ə “toplanışlar keçmək və müharibə zamanı səfərbərlik üzrə çağırış qaydalarını yerinə yetirməkdən ibarət olan xidməti fəaliyyət” kimi anlayış verilir. Sözügedən qanunun 45, 46 və 52-ci Maddələri “Toplanışların keçirilməsi”nə həsr edilmişdir. Səfərbərlik üzrə hərbi vəzifələrin yerinə yetirilməsi məsələləri isə qanunun 1.2.bəndinə görə “Azərbaycan Respublikasında səfərbərlik hazırlığı və səfərbərlik haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu və “Hərbi xidmətkeçmə haqqında” Əsasnamə ilə tənzimlənir. Oxşar müddəa “Hərbi vəziyyət haqqında qanun”da da öz əksini tapmışdır. Qanunun 9-cu Maddəsinə görə, hərbi vəziyyətin tətbiqi ilə əlaqədar səfərbərliyin elan edilməsi “Azərbaycan Respublikasında səfərbərlik hazırlığı və səfərbərlik haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq həyata keçirilir.

“Azərbaycan Respublikasında səfərbərlik hazırlığı və səfərbərlik haqqında” qanunun 1.0.2-ci bəndində səfərbərliyə verilən anlayışa görə səfərbərlik - Azərbaycan Respublikası iqtisadiyyatının, icra hakimiyyəti orqanlarının, yerli özünüidarəetmə orqanlarının və təşkilatların müharibə dövrünün iş rejiminə, Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin, qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş digər silahlı birləşmələrin və xüsusi birləşmələrin müharibə dövrü üçün müəyyən edilmiş təşkilati-ştat strukturuna keçirilməsinə dair tədbirlər kompleksidir. Buradan da aydın olur ki, hərbi vəzifəlilərin ehtiyatdan hərbi təlim və toplanışlara çağırılması ilə səfərbərliyə alınması qanunvericinin gözündə bir-birindən fərqləndirilir. Belə ki, səfərbərlik üçün yuxarıda göstərilən anlayışda “müharibə dövrü” şərti qoyulsa da, hərbi toplanış və təlimlər üçün bu cür “prerequisite” müəyyən olunmayıb. Həmçinin, hərbi təlim və toplanışlar “Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında” qanunla tənzimləndiyi halda, səfərbərlikdən doğan məsələlər “Azərbaycan Respublikasında səfərbərlik hazırlığı və səfərbərlik haqqında” qanunu ilə müəyyən olunur.

Bundan əlavə olaraq, qanunvericilik hərbi vəzifəlilərin təlim və toplanışları üçün yuxarıda göstərilən qaydada xüsusi müddətlər müəyyən etsə də, səfərbərlik barədə bu cür müddət müəyyən olunmamışdır. “Azərbaycan Respublikasında səfərbərlik hazırlığı və səfərbərlik haqqında” qanunun 16. Maddəsinə əsasən, vətəndaşların səfərbərlik üzrə hərbi xidmətə çağırışı Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin və qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş digər silahlı birləşmələrin səfərbərlik planlarında müəyyən edilmiş müddət ərzində həyata keçirilir. 18.1-ci bəndə görə isə Səfərbərlikdən tərxisetmə Azərbaycan Respublikasının müvafiq icra hakimiyyəti orqanının qərarına əsasən müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi qaydada və müddətdə həyata keçirilir.

Yuxarıda deyilənlərə əsasən belə qənaətə gəlmək olar ki, toplanışların keçirilməsi və səfərbərlik tamam ayrı anlayışlardır və ölkəmizdə də eyni vaxtda deyil, ümumi vəziyyətə uyğun olaraq ardıcıllıqla həyata keçirildi. Deməli, səfərbərliklə əlaqədar hərbi xidmətə cəlb olunan işçilərlə olan əmək münasibətləri xüsusi tənzimləmə tələb edir. Təəssüf ki, nə “Azərbaycan Respublikasında səfərbərlik hazırlığı və səfərbərlik haqqında” qanunda, nə Əmək Məcəlləsində, nə də digər qanunvericilik aktlarında bu barədə norma nəzərdə tutulmayıb. Sual yaranır ki, bu cür normanın yoxluğunda toplanışlarla bağlı yuxarıda bəhs etdiyimiz norma hüququn analogiyası qaydasında səfərbərliyə cəlb olunan işçilərə münasibətdə də tətbiq olunmalıdırmı?

Səfərbərliyin hərbi xidmətin bir növü olduğunu nəzərə alaraq, səfərbərliyə cəb edilən işçilərə münasibətdə işəgötürənlərin tətbiq etməyə yaxın olduğu həll yollarından biri də Əmək Məcəlləsinin 74.1.(a) bəndinə əsasən, işçi hərbi xidmətə çağırıldıqda tərəflərin iradəsindən və istəyindən asılı olmayaraq əmək müqaviləsinə xitam verilməsidir.[1] Maddədə öz əksini tapan “hərbi xidmət” anlayışı, yuxarıda da qeyd etdiyimiz kimi həm həqiqi hərbi xidməti, həm də ehtiyatda xidməti əhatə edir.[2] Ehtiyatda xidmət isə özlüyündə toplanışlar keçmək və müharibə zamanı səfərbərlik üzrə çağırış qaydalarını yerinə yetirməkdən ibarət olan xidməti fəaliyyətdir.[3] Deməli, maddədə nəzərdə tutulan “hərbi xidmət” anlayışı səfərbərlik halını da ehtiva edir və səfərbərlik halında da tətbiq olunur.

Lakin müəmmalı məsələ ondadır ki, Məcəllə sonrakı maddələrdə bir daha “hərbi xidmət” ifadəsindən istifadə etmir və onu hərbi xidmətin bir növü olan “həqiqi hərbi xidmətlə” əvəz edərək ehtiyatda xidmət və onun növlərini öz tənzimləməsindən kənarda qoymuş olur. Məsələn, 77.9. Maddədə deyilir ki:

Qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada müəssisənin ləğvi istisna olmaqla, işçinin müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olduğu müddət ərzində mülkiyyət növündən və təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq müəssisədə iş yeri və vəzifəsi saxlanılır. Müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılanadək müvafiq müəssisədə işləmiş şəxslər, hərbi xidmətdən buraxıldıqdan ən geci 60 təqvim günü keçənədək həmin müəssisədə əvvəlki və ya buna bərabər vəzifəyə (peşəyə) qayıtmaq hüququna malikdirlər. Göstərilən iki maddənin (74.1.(a) və 77.9) müqayisəli təhlilindən bu anlaşılır ki, sanki, işəgötürən hərbi ximətə (istər həqiqi hərbi xidmət, istərsə də ehtiyatda xidmət) cəlb olunan bütün işçilərlə əmək müqaviləsinə bu əsasda xitam verə bilər (Maddə 74.1.(a)) və müəssisədə yalnız həqiqi hərbi xidmətdən dönənlərin iş yeri, vəzifəsi saxlanılır və onlar hərbi xidmətdən buraxıldıqdan ən geci 60 təqvim günü keçənədək həmin müəssisədə əvvəlki və ya buna bərabər vəzifəyə (peşəyə) qayıtmaq hüququndan istifadə edə bilər. Həqiqi hərbi xidmətə getmiş işçinin yerinə cəlb olunan işçinin əmək müqaviləsinə isə Məcəllənin 74.1.(ə) bəndinə əsasən, əvvəllər həmin müəssisədə çalışan işçi müddətli həqiqi hərbi xidmətdən ehtiyata buraxıldıqdan sonra öz iş yerinə (vəzifəsinə) qayıtmaq hüququndan istifadə etdikdə -əsası ilə xitam verilir.

Ölkəmizin hal-hazırda içindən keçdiyi dövrdə yuxarıda sadalanan bu məsələlərə aydınlıq gətirilməsi olduqca mühüm məsələdir. Belə ki, qanunvericinin mövqeyi yetəri qədər aydın deyil və çaşqınlıq yaradır.

Allah şəhidlərimizə rəhmət eləsin! Qarabağ Azərbaycandır!

 

Regards,

Kanan Khalilov

 

 

Əsas anlayışlar:

 

hərbi vəzifə - qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının hərbi qeydiyyatı, çağırışaqədərki hazırlığı, hərbi xidmətə çağırışı, çağırış üzrə və könüllü hərbi xidmətkeçməsi, ehtiyatda olması, toplanışlara çağırışı və toplanış keçməsi, səfərbərlik üzrə vəzifələrin yerinə yetirilməsidir;[4]

hərbi xidmət – dövlət qulluğunun xüsusi növü olmaqla Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələrində və siyahısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq edilmiş digər dövlət orqanlarında (dövlət orqanlarının strukturuna daxil olan qurumlarda) qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada və müddətlərdə Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının, əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin həyata keçirdikləri xidməti fəaliyyətdir;[5]

ehtiyatda xidmət – toplanışlar keçmək və müharibə zamanı səfərbərlik üzrə çağırış qaydalarını yerinə yetirməkdən ibarət olan xidməti fəaliyyətdir;[6]

hərbi qulluqçular – həqiqi hərbi xidmətdə olan şəxslər. Həqiqi hərbi xidmətə çağırılmış və ya könüllü daxil olmuş şəxs hərbi qeydiyyatdan çıxarılaraq xidmət etdiyi müvafiq icra hakimiyyəti orqanında xüsusi qeydiyyata alınırlar;[7]

hərbi vəzifəlilər – ehtiyata keçirilmiş Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları.[8]

---

[1] Əmək Məcəlləsinin 77.7. bəndinə görə bu halda işəgötürən işçiyə orta aylıq əmək haqqının azı iki misli miqdarında müavinət ödəyir;

[2] “Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında qanun”, Maddə 24;

[3] “Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında qanun”, Maddə 2.0.3.

[4] Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında qanun, Maddə 2.0.1;

[5] Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında qanun, Maddə 2.0.2;

[6] Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında qanun, Maddə 2.0.3;

[7] Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında qanun, Maddə 2.0.9;

[8] Hərbi vəzifə və hərbi xidmət haqqında qanun, Maddə 2.0.10.

 

Siyasi Partiyanın yaradılması (How to create a political party?)

 

        Siyasi Partiyalar haqqında qanunun 1-ci maddəsinə görə Siyasi partiya Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları tərəfindən ölkənin siyasi həyatında, vətəndaşların siyasi iradəsinin formalaşdırılmasında və ifadə olunmasında iştirak etmək niyyəti ilə bu Qanuna uyğun olaraq yaradılmış qeyri-kommersiya hüquqi şəxsidir.

            Siyasi partiyanın qeydə alınması üçün onun ən azı 1000 (min) nəfər Azərbaycan Respublikası vətəndaşı olan üzvü olmalıdır.[1] Məqsədi və ya fəaliyyəti Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya quruluşunu və dünyəvi xarakterini zorakılıqla dəyişdirməyə, ərazi bütövlüyünü pozmağa, müharibəni, zorakılığı və qəddarlığı təbliğ etməyə, irqi, milli və dini ədavəti qızışdırmağa yönəlmiş siyasi partiyaların yaradılmasına və fəaliyyətinə yol verilmir.[2] Habelə, Azərbaycan Respublikasının ərazisində xarici dövlətlərin siyasi partiyalarının, habelə onların bölmələrinin və təşkilatlarının yaradılması və fəaliyyəti də qadağandır.[3]

Hüquqi şəxslərin, habelə siyasi partiyaların yaradılması iki mərhələni özündə əks etdirir:

1)     hüquqi şəxsin-siyasi partiyanın təsis edilməsi;[4]

2)     hüquqi şəxsin-siyasi partiyanın dövlət qeydiyyatı.[5]

            Siyasi partiyanın təsis edilməsi onun dövlət qeydiyyatı anına qədər olan fəaliyyəti əks etdirir. Belə ki, bu mərhələdə təsisçi və yaxud təsisçilər hüquqi şəxsin yaradılmasına yönələn müstəqil iradələrini ifadə etmək məqsədilə müəyyən qərarlar qəbul edir və sonra bu qərarlarını müvafiq dövlət orqanlarına bildirirlər.

 

1.     Siyasi partiyanın təsis edilməsi. Siyasi partiyanın təsis edilməsi üçün əvvəla təsis qurultayı keçirilməlidir.[6] Bu cür təsis qurultayının hazırlanması, çağırılması və keçirilməsi siyasi partiyanın təşəbbüsçülərinin yaratdığı təşkilat komitəsi tərəfindən həyata keçirilir.[7] Siyasi partiyanın təsis qurultayının keçiriləcəyi yer və tarix barədə məlumat təşkilat komitəsi tərəfindən kütləvi informasiya vasitələrində dərc etdirilməlidir.[8] Nəhayət təsis qurultayının keçirilməsi ilə təşkilat komitəsinin fəaliyyətinə xitam verilir.[9] Bu andan etibarən, Təşkilat komitəsinin sərəncamında olan əmlak və pul vəsaiti yeni yaradılacaq olan siyasi partiyanın sərəncamına keçir.[10] Keçirilən təsis qurultayında siyasi partiyanın nizamnaməsinin (a) və proqramının qəbul olunması (b), rəhbər və nəzarət-təftiş orqanlarının formalaşdırılması (c) baş tutur.[11]

a)     Siyasi Partiyanın nizamnaməsinin qəbul olunması. Təsis qurultayında hazırlanan siyasi partiyanın nizamnaməsində aşağıdakılar öz əksini tapmalıdır:[12]

●siyasi partiyanın adı, adının qısaldılmış forması, məqsədləri və vəzifələri; Siyasi partiyanın adı, adının qısaldılmış forması və rəmzləri Azərbaycan Respublikasında dövlət qeydiyyatına alınmış digər partiyaların adından və rəmzlərindən fərqlənməlidir.[13]

●siyasi partiyanın strukturu;

●siyasi partiyanın üzvlüyünə qəbul olunmağın və ondan çıxmağın şərtləri və qaydası;

●siyasi partiyanın üzvlərinin hüquqları və vəzifələri;

●siyasi partiyanın üzvləri barəsində Azərbaycan Respublikasının qanunlarına zidd olmayan intizam tədbirləri və bunların tətbiqinin əsasları;

●ərazi təşkilatları ilə qarşılıqlı münasibətləri;

●siyasi partiyanın rəhbər orqanlarının təşkili qaydası və səlahiyyətləri, onların səlahiyyət müddətləri;

●qərarların, o cümlədən siyasi partiyanın ləğvi barədə qərarın qəbul olunması, həyata keçirilməsi qaydası və nəzarət formaları;

●partiya üzvlərinin və onların nümayəndələrinin yığıncağının çağırılması şərtləri, formaları və müddətləri;

●Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin və yerli özünüidarəetmə orqanlarının seçkiləri zamanı siyasi partiyadan nümayəndələrin irəli sürülməsi qaydası;

●siyasi partiyanın orqanlarında iradənin ifadə olunması qaydası;

●siyasi partiyanın üzvlərinin siyasi partiyanın rəhbər orqanlarının qərarlarından şikayət etmək qaydası;

●siyasi partiyanın vəsaitinin və başqa əmlakının əmələ gəlməsi mənbələri;

●siyasi partiyanın nizamnaməsinə dəyişikliklər və əlavələr edilməsi qaydası;

●siyasi partiyanın fəaliyyətinə xitam verilməsi qaydası və onun əmlakının taleyi.

           

b)     Siyasi partiyanın proqramının qəbulu. Siyasi partiya məqsəd və vəzifələrini, fəaliyyət prinsiplərini və metodlarını əks etdirən proqrama malik olmalıdır.[14] Siyasi partiya dövlət qeydiyyatına alınan zaman bu proqramını müvafiq icra hakimiyyəti orqanına – Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinə təqdim etməlidir.[15]

 

c)     Rəhbər və nəzarət-təftiş orqanlarının formalaşdırılması. Siyasi partiyanın ali rəhbər orqanı siyasi partiyanın beş ildə bir dəfədən az olmayaraq keçirilən qurultayıdır.[16] Siyasi partiyanın qurultayı siyasi partiyanın kollegial orqanlarını formalaşdırır.[17] Siyasi partiyanın digər rəhbər orqanları, rəhbər orqanlarının təşkili qaydaları və səlahiyyətləri yuxarıda göstərilən qaydada siyasi partiyanın nizamnaməsi ilə müəyyən edilir.[18]

 

 

2.     Siyasi partiyanın dövlət qeydiyyatı. Siyasi partiyanın təsis olunduğu gündən bir ay müddətində “Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq, partiya üzvlərinin sayını təsdiqləyən sənəd əlavə edilməklə, siyasi partiyanın dövlət qeydiyyatına alınması üçün müraciət olunmalıdır.[19] Bunun üçün Azərbaycan Respublikasının müvafiq icra hakimiyyəti orqanına – Ədliyyə Nazirliyinə ərizə ilə müraciət edilməlidir.[20] Ərizə təsisçi (bir neçə təsisçi olduqda isə bütün təsisçilər) və ya onun (onların) müvafiq qaydada vəkil etdiyi şəxs tərəfindən imzalanır və notariat qaydasında təsdiqlənir.[21]  Ərizədə aşağıdakılar göstərilir:

● təsisçi (təsisçilər) fiziki şəxs olduqda - onun (onların) adı, soyadı, atasının adı, yaşadığı yer, şəxsiyyətini təsdiq edən sənədin nömrəsi və verilmə tarixi;

●təsisçi (təsisçilər) hüquqi şəxs olduqda - onun (onların) adı, olduğu yer və qeydiyyat nömrəsi;

● ərizə səlahiyyətli şəxs tərəfindən imzalandıqda - habelə onun adı, soyadı, atasının adı, yaşadığı yer, şəxsiyyətini təsdiq edən sənədin nömrəsi və verilmə tarixi və vəkalətnamə haqqında məlumatlar;

●Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 13.04.2005-ci il tarixli 70 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilən ərizə formasında müəyyən edilən digər məlumatlar.

Ərizəyə aşağıdakı sənədlər əlavə edilir:

● təsis sənədləri – hüquqi şəxs statusu almaq istəyən siyasi partiyanın təsisçisi (təsisçiləri) və ya onun (onların) səlahiyyətli nümayəndəsi tərəfindən  təsdiq edilmiş nizamnaməsi[22] – 2 nüsxədə; habelə həmin siyasi partiyanın təsis edilməsi, nizamnaməsinin təsdiq edilməsi və idarəetmə orqanlarının formalaşdırılması barədə qərarlar, Siyasi partiyanın təsis qərarında həmçinin proqramın qəbul olunması göstərilməlidir (təsis sənədləri Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş, habelə təsisçilər tərəfindən zəruri hesab edilən digər məsələləri əks etdirməli və bütün təsisçilər (və ya onların səlahiyyətli nümayəndələri) tərəfindən imzalanmalıdır);

●dövlət rüsumunun ödənilməsi haqqında sənəd (dövlət rüsumu dövlət büdcəsinə nağd şəkildə ödənildiyi halda bank qəbzinin əsli,  ödəyicinin hesabından köçürüldükdə isə ödənişin icrasını təsdiqləyən bank sənədi);

●təsisçi hüquqi şəxs olduqda - onun dövlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnaməsinin (dövlət reyestrindən çıxarışın) və nizamnaməsinin notariat qaydasında təsdiq olunmuş surəti;

●təsisçi fiziki şəxs olduqda - onun şəxsiyyətini təsdiq edən sənədin surəti;

●hüquqi şəxs statusu almaq istəyən siyasi partiyanın hüquqi ünvanı – siyasi partiyada rəhbər orqanlarının qərargahının yerləşdiyi yerə dair məlumatı təsdiq edən sənəd – təsisçilərin qərarı;

●qanuni təmsilçi seçilmiş şəxsin şəxsiyyətini təsdiq edən sənədin surəti;

● “Siyasi partiyalar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq partiya üzvlərinin sayını təsdiqləyən sənəd;

●siyasi partiyanın  təsis qurultayının keçiriləcəyi yer və tarix barədə kütləvi informasiya vasitələrində dərc edilmiş məlumat;

●siyasi partiyanın proqramı;

● partiyanı təmsil edən şəxsin səlahiyyətini təsdiq edən sənəd (olduğu halda);

●ərizə surəti ilə birlikdə təqdim edilir. Ərizənin əsli Azərbaycan Respublikasının müvafiq icra hakimiyyəti orqanında saxlanılır, surəti isə Azərbaycan Respublikasının müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən ərizənin əslinin qəbul edilməsi vaxtını göstərən qeydlə müraciət etmiş şəxsə qaytarılır. Ərizənin qəbul edilməsi hər hansı digər formada da təsdiq oluna bilər.

Dövlət qeydiyyatına alınması üçün ərizə və ona əlavə edilməli olan sənədlər Azərbaycan Respublikasının müvafiq icra hakimiyyəti orqanı – Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən baxılması üçün qəbul edilir və 30 gün müddətində onların Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına, “Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında” qanuna və Azərbaycan Respublikasının digər qanunvericilik aktlarına uyğunluğu yoxlanılır. Müstəsna hallarda yoxlama zamanı əlavə araşdırma aparılması zərurəti yarandıqda, bu müddət daha 30 günə qədər artırıla bilər.[23] Təqdim edilmiş sənədlərdə dövlət qeydiyyatına alınması üçün imtinaya səbəb olmayan çatışmazlıqlar aşkar edildikdə, Azərbaycan Respublikasının müvafiq icra hakimiyyəti orqanı həmin sənədləri müraciət etmiş şəxsə qaytarmaqla, bu çatışmazlıqların aradan qaldırılması üçün əlavə olaraq 20 gün müddət təyin edir. İmtinaya səbəb olmayan bütün çatışmazlıqlar eyni vaxtda aşkar edilməli və aradan qaldırılması üçün müraciət edənə təqdim edilməlidir.[24] Təqdim edilmiş sənədlər yoxlanıldıqdan və ya həmin sənədlərdə aşkar edilmiş çatışmazlıqlar aradan qaldırıldıqdan sonra 10 gündən gec olmayaraq müraciət edənə Azərbaycan Respublikasının müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən dövlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnamə və ya dövlət qeydiyyatına alınmasından imtina (qanunvericiliyin həmin imtinaya səbəb olmuş müddəaları göstərilməklə və izah edilməklə) barədə yazılı məlumat verilir.[25] Bu maddədə müəyyən edilmiş müddətdə dövlət qeydiyyatına alınmasından imtina barədə cavab verilmədikdə, həmin qurum dövlət qeydiyyatına alınmış hesab olunur. Bu halda Azərbaycan Respublikasının müvafiq icra hakimiyyəti orqanı 10 gündən gec olmayaraq müraciət edənə dövlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnamə verməlidir.[26]

---

[1] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 3;

[2] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 4;

[3] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 4;

[4] Mülki Məcəllə, Maddə 45;

[5] Mülki Məcəllə, Maddə 48;

[6] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 5-1.1;

[7] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 5-1.2;

[8] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 5-1.3

[9] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 5-1.4;

[10] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 5-1.5;

[11] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 5-1.1; 

[12] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 6;

[13] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 7;

[14] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 6-1.1;

[15] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 6-1.2;

[16] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 10.1;

[17] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 10.2;

[18] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 10.3;

[19] Siyasi partiyalar haqqında qanun, Maddə 5-1.6;

[20] Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında qanun, Maddə 5.1;

[21] Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında qanun, Maddə 5.2;

[22] Qeyri-kommersiya qurumlarının dövlət qeydiyyatının aparılması Qaydalarının 2.11-ci maddəsinin tələblərinə görə, qeyri-kommersiya qurumlarının nizamnaməsinin (əsasnaməsinin) titul vərəqində onların qeydiyyat nömrəsi, qeydiyyat tarixi və dövlət qeydiyyatı orqanının adının qeyd olunması üçün müvafiq hissə olmalıdır;

[23] Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında qanun, Maddə 8.2;

[24] Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında qanun, Maddə  8.3;

[25] Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında qanun, Maddə 8.4;

[26] Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında qanun, Maddə 8.5.

 

 

Appeal from the Public Procurement (Tender) award decision

 

 

As established in the preamble of the Law on the Public Procurements of Azerbaijan Republic (hereinafter “The Law”), the present Law determines the economic, legal and organizational basis of public procurements[1] in The Republic of Azerbaijan, set principles and rules of effective and economical use of state funds during procurements, creation of equal competitive environment for all consignors (contractors)[2] on the basis of competition and publicity.[3] Evidently, the main objective of holding public procurement and setting rules regulating it is to establish equal opportunities for all contractors who are willing to partake in public procurements. The adoption of the law on Public Procurements were aimed at the same purposes, however, there are some points which need further clearance in order to stimulate the free-market economy in the country.

The law therefore contains the consignor (contractor)’s right to appeal from the procurement decision and types of legal actions that may be brought.[4] Let us now delve into them below.

 

1. Complaint to the procuring entity or approving authority. As to Article 56.1 of the Law, such complaint shall be lodged in writing to the manager of procuring entity[5] before the procurement contract[6] takes effect (if the complaint is connected with any action, decision or the procedure of procuring entity and such action, decision or procedure is approved by any authority in accordance with present Law, the complaint is lodged to the manager of that authority).

In order to file such a complaint, the consignor (contractor) must meet three requirements:

First, the complaint must be filed before the procurement contract between the procuring entity and the winning bidder enters into force;[7]

Second, the complaint must be in writing;[8]

 Third, such a complaint must be filed within 15 banking days from the date on which the consignor (contractor) becomes or should have become aware of the grounds for it.[9] If these requirements are not met, the procurement entity (or the approving authority) will not consider that complaint.[10]

The procuring entity or the approving authority receiving the complaint prepared in accordance with the above requirements shall examine the complaint within 20 banking days (10 banking days for procurements conducted in accordance with Article 50-1 of the Law on Public Procurement), makes a written decision on full or partial satisfaction of the claim or rejection.[11] If more than 20 banking days have elapsed since the complaint was lodged and no such decision has been made, the consignor (contractor) acquires the right to file an administrative and judicial complaint, and from that moment the procuring entity loses the authority to examine such a complaint.[12]

The legislator again leaves us another Pandora’s box as usual. As such, it is not clear whether those above-mentioned two periods should be accumulatively pursued in order to file a complaint to the procuring entity or not. For example, the question arises in case the 15 banking days for the complaint have elapsed, nevertheless, the procurement contract has not taken legal force yet, may the contractor still lodge a complaint to procuring entity? Or vice-versa, the contractor has filed a complaint in accordance with 15 banking day period, but the procurement contract has already come to force, what then? These are the issues that need further clearance in my very humble opinion. 

2. Administratively (In administrative order). According to the Article 57.1 of the Law on Public Procurement, the consignor (contractor) may file a complaint to the relevant executive authority - the Ministry of Economy of the Republic of Azerbaijan in the following cases:

1) if due to the entry into force of the procurement contract between the procuring entity and winner bidder, the complaint cannot be filed in accordance with Article 56 or the complaint cannot be considered in accordance with that Article (provided that the complaint is filed within 15 banking days from the time the consignor (contractor) became aware of the circumstances);[13]

2) If the head of the procuring entity does not consider the complaint due to the entry into force of the procurement contract, the bidder may file an administrative complaint to the Ministry of Economy within 15 banking days after the decision is made not to consider the complaint of the consignor (contractor);[14]

3) if the procuring entity or the approving authority has not made any decision on the complaint received within 20 banking days in accordance with Article 56.4 of this Law. In this case, the consigner (contractor) may file an administrative complaint to the Ministry of Economy within 15 banking days after the expiration of this period;[15]

4) If the consignor (contractor) claims that he has suffered losses as a result of the decision made by the head of the procuring entity (or the approving body) in accordance with Article 56 of this Law, he may administratively appeal to the Ministry of Economy within 15 banking days from the issuance of such a decision.[16]

Pursuant to Article 57.4 of the Law on Public Procurement, the relevant executive authority shall issue a written decision on the complaint within 20 banking days (10 banking days for procurements conducted in accordance with Article 50-1 of the Law on Public Procurement), substantiating its reasons and indicating the legal remedies provided (if such remedies are provided).

 

            3. Suspension of procurement procedures. As stated in Article 59.1. If the complaint submitted in time in accordance with Articles 56 (Complaint to the procuring entity or the approving authority) and 57 (Making of complaint in administrative order) of this Law is grounded, the procurement procedure shall be suspended for a period of 7 banking days in order to examine the complaint. The complaint is examined during the period of suspension of procurement procedures. This rule is applicable when the procurement contract has not come to force yet. This article awkwardly sounds as if the bidder may submit a complaint to the relevant executive body in administrative order before the procurement contract comes to effect.

            Hence, as to the Article 59.2, if procurement contract takes legal effect, the execution of procurement contract shall be suspended for 7 banking days to examine claim on the basis of a complaint lodged in time in accordance with Articles 57 and 59.1. The implication of this article also suggests that the consignor (contractor) may never submit the complaint to the procuring entity or approving authority after the procurement contract comes to effect, even though he/she pursued 15 banking day period.

            4. Judicial complaint. Courts are playing as a last resort in case of a complaint from the procurement decision. Under Article 60 of the Law, the courts of the Azerbaijan Republic have the right to examine claims filed in accordance with Article 55 of this Law, appeals against decisions of the bodies reviewing the appeal or decisions not taken by these bodies within the time limits specified in Articles 56, 57 and 59 of this Law. This law implies that the consignor (contractor) may either directly file a complaint to the court from the procurement decision, or after the procuring entity (or approving authority) made a decision or even did not make such decision regarding the consignor (contractor)'s complaint in the time frames specified in Article 56, 57, and 59. So it is up to the consignor (contractor) to pursue court or out of court remedies.

 

            I believe you enjoyed and baffled!

            See you in the next readings!

 

Kanan Khalilov,  LLB'20

Associate at BHM Law Firm

 

 

Basic Definitions.

 

“procurement” – acquisition of goods (works and services) as established by present Law;

“procuring entity” – state enterprises and organizations (administrations), enterprises and organizations procuring goods (works and services), state share in charter fund of which is 30 and more percents;

“tender” – competition held to select the most efficient procurement contract performance

proposals submitted by tenderers in writing;

“consignor (contractor)" – potential or actual party to the procurement contract entered into with procurement agency;

"tenderer" – legal or physical persons or union of legal persons who submitted proposal and

paid tender participation fee under tender conditions;

"procurement contract" – document concluded between procuring a and the tender winner(winners) and setting obligations of the parties in connection with the procurement of goods (works and services);

 

 

 

 

 

 

 

 

---

[1] “Procurement” - acquisition of goods (works and services) as established by present Law; Law on the Public Procurements, Art.2 Basic Definitions;

[2] “Consignor (contractor)” - Potential or actual party to the procurement contract entered into with procurement agency; the Law, Art.2;

[3]The Law on Public Procurements of AR, Preamble;

[4] The Law on Public Procurements, Art. 55.1;

[5] “Procuring entity” – state enterprises and organizations (administrations), enterprises and organizations procuring goods (works and services), state share in the charter fund of which is 30 and more percents; the Law, Art. 2;

[6] "Procurement contract" – document concluded between procurement agency and the tender winner (winners) and setting obligations of the parties in connection with the procurement of goods (works and services); the Law, Art. 2;

[7] The Law on Public Procurements, Art. 56.1;

[8]The Law on Public Procurements, Art. 56.1;

[9]The Law on Public Procurements, Art. 56.2;

[10]The Law on Public Procurements, Art. 56.2;

[11]The Law on Public Procurements, Art. 56.3;

[12]The Law on Public Procurements, Art. 56.4;

[13]The Law on Public Procurements, Art. 57.1.1;

[14]The Law on Public Procurements, Art. 57.1.2;

[15]The Law on Public Procurements, Art. 57.1.3;

[16]The Law on Public Procurements, Art. 57.1.4.