Müqavilədən
yaranan hüquqların kreditor tərəfindən hər hansı üçüncü şəxslərə ötürülməsi
onlar arasında tələbin güzəşti (sessiya) haqqında əqdin bağlanması ilə
mümkündür. Sessiya əvvəlki kreditorla (sedent) yeni kreditor (sessionari) arasında
borcluya yönəlik tələb hüququnun yeni kreditora (sessionariyə) güzəşti haqqında
müqavilədir. Yəni bu halda yeni və əvvəlki kreditorun razılaşması mütləqdir, əvvəlki
kreditorun birtərəfli qaydada hüququnu güzəşt etməsi barədə iradə ifadəsi yetərli
deyildir. Bu cür hüquq, habelə tələblə bağlı olan digər hüquqlar, qanun və
müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yeni kreditora əvvəlki kreditorda
olduğu həcmdə keçir.[1]
Tələbin güzəşti barədə razılaşmanın forması haqqında onu da qeyd etmək istərdim
ki, sadə yazılı və ya notarial formada bağlanmış əqdə əsaslanan tələbin güzəşti
müvafiq yazılı formada həyata keçirilməlidir.[2]
Borclunun
razılığına gəldikdə isə ümumi qayda olaraq, borclunun razılığı lazım deyil,[3]
çünki borclu üçün öhdəliyi kimə münasibətdə icra etməsi məsələsi elə bir əhəmiyyət
kəsb etmir. Bəzi hallarda isə, məsələn, “A” bank ilə “B” MMC arasında bağlanmış
kredit müqaviləsi üzrə tələbin güzəştinin qeyri-mümkünlüyü razılaşdırılıbsa
(hansı ki yalnız borclunun üzrlü mənafeyi olduqda mümkündür), bu cür hüquqların
“A” bank (kreditor) tərəfindən üçüncü şəxslərə ötürülməsi qeyri-mümkün ola bilər.[4]
Yenə də, istənilən halda, “A” bank ilə “B” MMC arasında olan müqaviləyə baxmaq
lazımdır.
Əlavə
olaraq hüquqların və öhdəliklərin ötürülməsini bir-birindən fərqləndirmək
lazımdır. Belə ki, yuxarıdakı misalda kredit müqaviləsi üzrə “A” bank əsas öhdəliyini (kredit vermək) yerinə yetirənə
qədər borclu, öhdəliyini yerinə yetirdikdən sonra isə bu müqavilə üzrə kreditor
olaraq çıxış edəcəkdir.
Öhdəliyin ötürülməsi zamanı isə bir qayda olaraq, kreditorun (yuxarıdakı misalda "A" bankın) razılığı alınmalıdır.
No comments:
Post a Comment